Bloeddruk bij ouderen: wat is normaal vanaf 70 jaar?
Vanaf 70 jaar gelden in Nederland andere grenzen: thuis is een gemiddelde bovendruk onder de 145 goed, niet onder de 135. Dat is omdat een te lage bloeddruk op oudere leeftijd sneller duizeligheid en vallen geeft. Hier lees je welke waarden je huisarts gebruikt en waar je op let.
Bloeddruk tabel voor ouderen
Dit zijn de grenzen uit de adviezen van het NHG op Thuisarts.nl. Het gaat om het gemiddelde van meerdere metingen, niet om één meting:
| Leeftijd | Goed bij thuismeting | Hoge bloeddruk |
|---|---|---|
| Jonger dan 70 | Bovendruk lager dan 135 | Bovendruk 140 of hoger |
| 70 jaar of ouder | Bovendruk lager dan 145, en onderdruk 65 of hoger | Bovendruk vaak 150 of hoger |
Heb je met je huisarts, praktijkondersteuner of specialist een andere waarde afgesproken? Dan geldt die afspraak. Een cardioloog of internist kan bijvoorbeeld een lager doel met je bespreken. Ook de Europese richtlijn is strenger: bij medicijnen een bovendruk van 120 tot 129 als je dat goed verdraagt, behalve bij mensen van 85 jaar of ouder of als je kwetsbaar bent. Daardoor kun je verschillende getallen tegenkomen, ook in andere tabellen.
Waarom een andere grens vanaf 70 jaar?
Een te lage bloeddruk geeft op oudere leeftijd sneller klachten. Als je vaak duizelig bent, kun je makkelijker vallen, en is je bloeddruk ook nog te laag, dan is dat risico nog groter. Daarom kijkt je huisarts vanaf 70 jaar ook naar je onderdruk: die moet niet te laag worden.
Dat betekent niet dat een hoge bloeddruk op latere leeftijd niet uitmaakt. De bovendruk stijgt met de jaren vaak, omdat de grote bloedvaten stijver worden. Maar dat iets vaak voorkomt, betekent niet dat het gezond is. De oude vuistregel "100 plus je leeftijd" klopt dus niet.
Bloeddruk bij 80-plussers
Op Thuisarts staat geen aparte grens voor mensen van 80 jaar of ouder. De grenzen vanaf 70 jaar blijven dus het uitgangspunt: thuis een gemiddelde bovendruk onder de 145 en een onderdruk van 65 of hoger.
Wel telt je leeftijd op zichzelf minder zwaar dan hoe het met je gaat. Een fitte man van 82 en een kwetsbare vrouw van 74 kunnen verschillende afspraken hebben. Bespreek daarom met je huisarts wat voor jou een goede bloeddruk is.
Medicijnen en kwetsbaarheid
Gebruik je medicijnen en ben je ouder dan 70? Dan mag je bovendruk volgens Thuisarts gemiddeld meestal tussen 110 en 150 zijn. Ben je kwetsbaar, bijvoorbeeld omdat je moeilijk loopt, weinig eet of bent afgevallen? Dan moet je onderdruk ook hoger dan 70 zijn.
Op oudere leeftijd kun je met je huisarts bespreken of je medicijnen nog nodig zijn, bijvoorbeeld als je vaak duizelig bent of als je kwetsbaar bent. Minderen gaat dan rustig, met 1 medicijn tegelijk en steeds een beetje minder. Stop nooit zelf en nooit in 1 keer met medicijnen tegen een hoge bloeddruk, maar overleg altijd eerst.
Alleen je bovendruk is hoog
Een bloeddruk als 150/70 komt op oudere leeftijd veel voor. De bovendruk stijgt door stijvere bloedvaten, terwijl de onderdruk gelijk blijft of daalt. Dat heet geïsoleerde systolische hypertensie. Een normale onderdruk maakt een hoge bovendruk niet goed. Huisartsen kijken bij de meeste mensen dan ook vooral naar de bovendruk.
Duizelig bij het opstaan
Bij het opstaan kan je bloeddruk plotseling dalen. Je wordt dan duizelig of ziet even wazig, en bij ouderen kan dat leiden tot wankel lopen en vaak vallen. Dat gebeurt vooral bij mensen ouder dan 75 jaar. In de geneeskunde heet het orthostatische hypotensie: je bovendruk daalt binnen 3 minuten na het opstaan met minstens 20, of je onderdruk met minstens 10.
Wat kun je zelf doen?
- Sta rustig op. Lig je? Ga dan eerst zitten en wacht even voordat je gaat staan.
- Houd iets stevigs vast, zoals de armleuning van een stoel of een handvat bij de wc.
- Word je duizelig of zie je wazig? Ga dan weer even zitten.
- Sta extra rustig op als je het heel warm hebt, bijvoorbeeld na een warm bad of de sauna.
Blijf je erg duizelig of val je? Maak dan een afspraak met je huisarts. Vraagt je huisarts je om thuis te controleren of je bloeddruk daalt bij het opstaan? Meet dan zo:
- Zit 5 minuten rustig en meet je bloeddruk.
- Sta op, liefst met iemand erbij en iets stevigs om vast te houden.
- Meet na 1 minuut en na 3 minuten staan, en schrijf eventuele klachten op.
- Voel je je flauw? Ga dan meteen zitten en stop met meten.
Thuis meten, of voor je vader of moeder
Thuismetingen geven vaak een eerlijker beeld dan één meting bij de huisarts. Hoe je meet en het gemiddelde uitrekent, lees je in bloeddruk meten thuis, met een gratis meetschema als pdf. Let op oudere leeftijd vooral op dit:
- Gebruik een meter met een band om de bovenarm, in de juiste maat. Een oude band past misschien niet meer. Kies liever een meter met grote knoppen en een duidelijk scherm. Soms kun je er een lenen via de huisarts of de thuiszorg.
- Vertel het als je een onregelmatige hartslag hebt, zoals bij boezemfibrilleren. Automatische meters zijn dan minder betrouwbaar, dus vraag je huisarts hoe je het beste meet.
- Houd je aan de vaste routine. Meestal is dat 1 week, 's ochtends vóór het ontbijt en 's avonds 2 uur na het avondeten, steeds 2 keer met 2 minuten ertussen.
- Schrijf meer op dan de getallen. Duizeligheid, vallen, vergeten medicijnen of een nieuw medicijn zijn belangrijke informatie, zeker als je meet voor je vader of moeder.
Veelgestelde vragen
Is 140/80 goed op je 75e?
Als dat je gemiddelde bij een thuismeting is, dan is dat volgens Thuisarts goed: de bovendruk is lager dan 145 en de onderdruk is 65 of hoger. Een losse meting zegt weinig, dus kijk naar het gemiddelde van een week.
Is 150/70 te hoog op je 85e?
Is dat je gemiddelde bij een thuismeting, dan ligt het boven de 145. Dat is geen spoed, maar bel je huisarts op een werkdag. Samen bespreek je wat voor jou een goede bloeddruk is.
Stijgt je bloeddruk altijd met de leeftijd?
De bovendruk stijgt bij de meeste mensen, maar niet bij iedereen. Een hoge bloeddruk blijft ook op oudere leeftijd de kans op een beroerte of hartinfarct vergroten.
Kan je bloeddruk op oudere leeftijd te laag zijn?
Ja. Een lage bloeddruk zonder klachten is vaak onschuldig. Duizeligheid, flauwvallen of vallen zijn wel een reden om contact op te nemen, zeker als je net met medicijnen bent begonnen of ze zijn veranderd. Verander je medicijnen niet zelf.
Wanneer bel je?
Bel 112 bij pijn op je borst, opeens veel pijn tussen je schouders of als je erg benauwd bent. Ook als je arm of been verlamd is, je mond scheef staat of je opeens niet goed kunt praten.
Bel dezelfde dag je huisarts of de huisartsen-spoedpost als:
- je bovendruk hoger is dan 180 en je klachten hebt, zoals hoofdpijn, erg duizelig of benauwd zijn;
- je bovendruk hoger is dan 200 en hoger dan normaal, en dat die dag bij herhaald meten zo blijft;
- je bovendruk lager is dan 90 en dat veel lager is dan je gewend bent.
Maak een afspraak met je huisarts of praktijkondersteuner als je gemiddelde bovendruk bij een thuismeting 145 of hoger is, als je bovendruk een week lang lager is dan 110 (maar hoger dan 90), of als je erg duizelig blijft of valt.
Bronnen
- Thuisarts.nl (NHG): Ik ga zelf thuis mijn bloeddruk meten
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb hoge bloeddruk
- Thuisarts.nl (NHG): Ik ben ouder en wil misschien stoppen met medicijnen tegen een hoge bloeddruk
- Thuisarts.nl (NHG): Ik heb een lage bloeddruk
- European Society of Cardiology: 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension
- Naschitz JE, et al. Postgraduate Medical Journal, 2007: Orthostatic hypotension: framework of the syndrome